Fundasaun Haburas fasilita Estudantes 22 husi Melbourne University hala’o visita ba fatin ecoturismo iha Timor Leste

Dili 03 julho 2017

IMG_1514[1]

Estudante Universidade Melboutne visita Timor Leste organiza husi Fundasaun Haburas ho objektivú mak atu visita fatin ecoturismu ne’ebe mak hari’i no organiza husi Fundasaun Haburas. Presensa husi estudantes sira ne’e. mak atu visita fatin turismu ne’ebe ho naran eco turismo  iha munisipiu Lospalos (Com, lagua ira-lalaru, no valuser, Jaco), Baucau (villa)Viqueque (Loihunu), Same (Betano), Ainaro (Maubissie), Liquica durante loron 10 nia laran. Visitaun ba fatin turismu hirak ne’e hahu husi 25 Juñu to’o 2 Julho.

Nu’udar gestor ba programa community based husi Fundasaun Haburas Pedrito Vierra hateten objectivo husi vizitasaun ne’e mak atu here’e nasaun Timor nia kultura no sosial ekonomia iha komunidade nia moris fatin.. Pedrto mos hatutan lu tan katak sira laos visita atu hare’e deit maibe sira mos halo peskiza badak ida kona ba moris husi komunidade sira nian iha vida peska, agricultura, no turistico.

Gestor ba programa ne’e, subliña liu tan katak vizita ne’e lori estudante sira hela direita iha komunidade sira nia le’et no hela iha akomodasaun ne’ebe mak komunidade sira prepara no vizita ne’e komunidade sira rasik mak sai hanesan matadalan ba estudante estrainjero sira tenik Nia.

Nia haktuir programa ne’e realiza tamba iha kooperasaun hamutuk ho Melbourne Universiry atu kada tinan sei iha vizita ba fatin turismo sira ne’ebe mak planea hamutuk ona e.  Vsiitasaun ne’e, halao ba daruak ona ba dala daruak ona. Rezultado husi sira nia vizita ne’e sei halo aprezentasaun ida iha seminar ne’ebe mak sei realiza iha loron 02 julho 2017 tamba halo kooperasaun ho Universidade Nasional Timor Lorosae.

Tuir dosente senior Melbourne University Lisa Palma haktuir, estudante nebe’e mak halo vizita ne’e maioria estuda geografia nebe’e mak fokus liu atu bele komprende kona ba relasaun entre ema ho sira nia ambiente, issu kona ba dezemvolvemento no mos kona ba mudansa klimatiko, no kultura. Dezenhu husi programa ne’e atu fo oportunidade ba estudante sira atu sira bele hetan informasaun direita husi komunidade, no bele transforma teoria saida mak sira hetan ba pratika iha tereno.

Tuir nia, hakarak halo kooperasaun ho nasaun Timor leste tamba Timor Leste nu’udar nasaun nebe’e uniko ho idade nebe’e mak sei jovem, iha diversidade iha kultura, no mos ho sosiedade nebe’e mak nakloke no hakarak fahe sira nia istoria ho ema seluk. no Nia espera katak liu husi vizitasaun nebe’e mak sira halo ne’e, sei bele halo kada tinan, bele inspira sira nia estudante sira e no mos komunidade Timor Leste atu bele dezemvolve liu tan seitor turismo ita timor leste.

Iha parte seluk, komunidade husi aldeia Teletuku Suco Maubisse Villa munisipiu Ainaro Jorge Lopes sente kontente no orgulho ho vizitasaun ne’ebe mak halo husi estudante sira husi universidade melbourne tamba durante ne’e komunidade sira nunka involve iha actividade turismo sira hanesan ne’e.

Jorge mos hatutan liu tan katak komunidade sira sente kontente tamba hasoru malu ho ema rai liur barak no ami lori sira ba iha uma adat no be’e monu, no ba iha plantasaun kafe’e no liu husi dalan sira ne’e mak bele promove fatin turismo no rikeza sira nebe’e mak maubissie iha.

Entertantu tuir estudante ida husi Melbourne University Sebastian Antonie nebe’e mak estuda politika no antropologia hateten katak sente kontente tebes bele hetan opportunidade atu hala’o vizita fatin ecoturismo no kooperativa sira nebe’e hetan supporta husi FundasaunHhaburas

Estudante ne’e esplika liu tan katak vizitasaun nebe’e mak ami halo ba fatin ecoturismo no kooperativa sira nebe’e mak hetan supporta husi Fundasaun Haburas hanesan koperativu Valu Jaco no kooperativa hakmatek Maubissie. Maske vizita ne’e ho loron sanluh deit maibe ami bele aprende buat barak husi komunidade sira ho direitamente.